HIV enfeksiyonu

HIV virüsü ilk kez 1980’li yıllarda tanımlandığından beri ⅔’ü Sahra Altı Afrika’da olmak üzere milyonlarca insan her yıl HIV-AIDS salgınından ölmeye devam ediyor. Bu alanda yapılan tıbbi gelişmeler yeni enfeksiyonların sayısını düşürmeye yardımcı olmakta, HIV ile yaşayan insanların yaşam kalitesini iyileştirirken teşhisini de kolaylaştırmaktadır.

HIV enfeksiyonu

UNAIDS ve DSÖ 20111 yılı için şunları öngörüyor:

  • Dünyada 34 milyon kişi HIV ile yaşıyordu
  • 2.5 milyon yeni insan HIV ile enfekte oldu
  • 1.7 milyon insan AIDS bağlantılı hastalıklardan öldü

Tanım

İnsan bağışıklık yetersizliği virüsü (HIV) insan bağışıklık sistemi için hayati olan beyaz kan hücrelerini hedefleyen, makrofajlar, dendritik hücreler ve özellikle yardımcı T hücreleri2 (CD4 limfositleri) içeren bir lentivirustür  (retrovirus ailesinden).

HIV kan, semen, vajinal sıvı, ejakulasyon  öncesi veya meme sütü gibi vücut sıvıları aracılığıyla yayılır. Korunmasız cinsel temas en yaygın geçiş yoludur. Diğer geçiş yolları kan nakli, IV ilacı kullanımında iğne paylaşımı, gebelik döneminde anneden çocuğa geçme, doğum ve emzirmedir.

HIV bağışıklık sistemi hücrelerini enfekte eder ve onları yok eder veya etkisiz hale getirir böylece bağışıklık sistemi bozulur ve artık enfeksiyonlarla savaşamaz. Antiretroviral tedavi olmadan hastalık tipik olarak bir takım aşamalardan geçerek ilerler:

  • İlk yıl: CD4 lenfosit sayılarında hızlı ve geçici düşüş;
  • Herhangi bir yerden birkaç aydan 10 yıldan uzun süreye ilerleme: CD4+ T hücresi sayısı yavaşça kritik seviyenin altına düşer ve bağışıklık sistemi artık fırsatçı enfeksiyonlarla savaşamaz;
  • Son aşama: tamamen olgunlaşmış AIDS’in (Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu) saldırısı bir veya daha fazla HIV bağlantılı fırsatçı enfeksiyon veya kanserlerle işaretlenme ve ölümle sonlanma.
     

Teşhis

HIV enfeksiyonuyla yaşayan insanlar genellikle enfekte olduklarını kısmen bilmezler,çünkü son enfeksiyondan bu yana genellikle semptom yoktur. Ancak bu kişiler çok bulaşıcıdır ve hastalığı istemeden aktarabilirler. Bu sebeple birçok otorite yetişkinler, ergenlik çağındakiler ve gebe kadınlar3 için HIV testini rutin tıbbi bakım sırasında yaptırılmasını önerirler. Erken teşhisle insanlar hastalığın yayılımını önleyebilir ve Antiretroviral tedaviye daha erken başlayabilirler. Tedavi erken başladığında hayat kalitesinin daha iyi olduğu, hastalığın yayılım riskinin daha düşük olduğu ve AIDS3 geliştirme şansının daha az olduğunun artan oranda kanıtları mevcuttur.

Teşhis testi

HIV’in geleneksel görüntülemesi HIV antikorlarının varlığını tespit etmek için ilk önce bir kan örneği, tükürük veya idrar testi aracılığıyla yapıldı.


Büyütmek için tıklayınız

 

  • Bu testler yeterli sayıda antikor olduğunda ki bu sayı hastalığa maruz kaldıktan ortalama 22 gün sonra tespit edilir, hassas ve doğrudur.
  • HIV antikorlarını ve HIV1 p24 antijenini aynı anda tespit eden birleşik “4. Nesil” ELISA (enzime bağlı bağışıklık deneyi) testlerinin kullanımı, sadece antikor testlerinden3 daha önce etkin tespite imkân verir.
  • Hasta başı hızlı testleri görüntülemeyi daha erişilebilir yapmaya yardımcı olur, böylece daha çok insan daha erken test edilmiş olur. Bu erişim testinin sorun olduğu gelişen dünyada özellikle önemlidir.
  • Sonuç pozitifse, sıklıkla bir HIV-1 Western Blot ile veya bağışıklık florışıması deneyiyle bir onaylama gerçekleştirilir.

 

İzleme

  • PCR veya NASBA  gibi kantitatif moleküler testler, HIV pozitifli insanlar da viral yükleri ölçmek için kullanılır. Etkin antiretroviral tedaviyi4 garanti etmek için viral yükleri düzenli olarak izlemek önemlidir.
  • Kuru Kan Damlası (DBS) kullanımı kan numunelerini viral yükleme izlemesi için toplamayı ve taşımayı kolaylaştırır. Basit filtre kâğıdı formatı tüm dünyada özellikle uzak alanlarda izlemeyi daha erişilebilir hale getirir.
     

Önleme / Tedavi

Önleme

Hali hazırda HIV için bir aşı olmasa da HIV enfeksiyonunun yayılımını önlemek, hastalığı yok etmeyi amaçlayan eğitim  HIV ve AIDS5 hakkında 2011 Birleşmiş Milletler Politik Beyanı dâhil olmak üzere politik kampanyaların önemli bir stratejisidir:

  • Daha güvenli seksle cinsel aktarım riskini azaltmak:
    • Cinsel partnerlerin sayısını azaltmak
    • Prezervatiflerin3 sürekli kullanımı
  • Antiretroviral tedaviler yayılma riskini birkaç yolla düşürmeye yardımcı olur:
    • Anneden çocuğa6,7 dâhil olmak üzere aktarım riskini düşürerek, HIV ile enfekte olmuş insanlardaki virüs miktarını azaltırlar
    • Hastalığa maruz kaldıktan hemen sonra tedavi görmek HIV8 e yakalanma riskini azaltır
    • Risk altında olanlar için (odak: erkekler ve erkeklerle cinsel ilişkiye giren cinsiyet değiştiren kadınlar; uyumsuz  heteroseksüel çiftler)9 hastalığa maruz kalmadan önce oral koruma tesviye edilir (PrEP)
  • Kan ürünleri ve donör organlarının düzenli izlenmesi kan ve organ nakli sırasında bulaşma riskini yüksek oranda azaltmıştır10.
  • IV ilaç kullanıcıları için iğne değiştirme programları paylaşılan iğnelerle11 bulaşmayı önlemede yardımcı olmaktadır

Tedavi

Hali hazırda HIV veya AIDS için bir tedavi bulunmamaktadır, ancak günümüzün HIV için antiretroviral ilaç tedavileri yaşam kalitesini ve teşhisi büyük ölçüde iyileştirmiştir.

  • Antiretroviral (ART) tedavilerin dört sınıfı vardır
    • Revers transkriptaz nükleosit inhibitörler (RTNI)
    • Nüklesoit olmayan reverse transkriptaz inhibitörler (nRTNI)
    • Giriş ve füzyon inhibitörleri (FI)
    • Proteaz inhibitörler (PI)
  • Tedavi ART’lerin*12 dört farklı sınıfından en az üçünden alınan ilaç kombinasyonlarını kullanarak optimize edilir. Buna “üçlü tedavi” veya bir “kokteyl denebilir”.
  • Tedavinin önemli bir amacı plazma viral yükünü düşürmektir.
  • CD4, viral yük, güvenlik ve metabolik durum izlenmelidir.
  • HIV ile enfekte olmuş kişiler kendilerini fırsatçı enfeksiyonlardan3 korumaya yardımcı olması için aynı zamanda aşılarını olmalı ve korunmalıdırlar.

Kılavuzlar

 

 

REFERANSLAR

 

  1. UNAIDS, WHO 2011
  2. Cunningham, A. et al. "Manipulation of dendritic cell function by viruses".Current opinion in microbiology 13 (4): 524–529. . 
  3. Moyer, VA. Annals of Internal Medicine Clinical Guidelines: Screening for HIV: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement. April 30, 2013
  4. Dewar R, et al. Diagnosis of human immunodeficiency virus infection. In: Mandell GL, Bennett GE, Dolin R, eds. Principles and Practice of Infectious Diseases. 7th ed. Philadelphia, Pa: Elsevier Churchill Livingstone; 2009:chap 119.
  5. UNAIDS Report on the Global AIDS Epidemic 2012
  6. Cohen MS, et al. Prevention of HIV-1 infection with early antiretroviral therapy. The HPTN 052 Study Team.N Engl J Med 2011.
  7. WHO recommendations on the diagnosis of HIV infection in infants and children. WHO: 2010. (NLM classification: WC 503.1)
  8. CDC. Antiretroviral post-exposure prophylaxis after sexual, injection-drug use, or other non-occupational exposure to HIV in the United States: recommendations from the U.S. Department of Health and Human Services. MMWR 2005;54(No. RR-2):1-20
  9. Guidance on oral pre-exposure prophylaxis (PrEP) for serodiscordant couples, men and transgender women who have sex with men at high risk of HIV: Recommendations for use in the context of demonstration projects. WHO: July 2012.
  10. Rogers MF, et al. National Center for Infectious Diseases Jones WK., Dr. P.H. Office of the Associate Director for HIV/AIDS. Guidelines for Preventing Transmission of Human Immunodeficiency Virus Through Transplantation of Human Tissue and Organs. CDC: May 20, 1994 / 43(RR-8);1-17
  11. Bruneau J, et al. Trends in Human Immunodeficiency Virus Incidence and Risk Behavior Among Injection Drug Users in Montreal, Canada: A 16-Year Longitudinal Study. Am. J. Epidemiol. (2011) 173 (9): 1049-1058.
  12. Guidelines for the Use of Antiretroviral Agents in HIV-1-Infected Adults and Adolescents. Panel on Antiretroviral Guidelines for Adults and Adolescents. Department of Health Services (http://www.aidsinfo.nih.gov/)

Bu site, bir tıbbi tavsiye kaynağı niteliği taşımamaktadır. 
Bu sitenin sağlık içeriği özet halinde sunulmuş olup, nitelik bakımından geneldir ve yalnızca bilgilendirme amacıyla gösterilmektedir. Söz konusu içeriğin, profesyonel doktor tavsiyesinin yerine geçmek üzere kullanılması amaçlanmamakta veya önerilmemektedir. Bu Sitede yer alan sağlık içeriğini herhangi bir sağlık veya zindelik sorunu veya hastalığa teşhis koymak için kullanmamanız gerekmektedir.Tıbbi bir durum veya tedavi için daima doktorunuzun veya başka bir vasıflı sağlık hizmeti sağlayıcısının önerilerine kulak veriniz. Bu Sitede yer alan hiçbir bilgi tıbbi bir teşhis veya tedavi amacı gütmemekte olup, reçete kararları alınırken doktorlarca tek bilgi kaynağı olarak kullanılmamalıdır. Bu Sitede edindiğiniz bilgiler nedeniyle tıbbi önerileri göz ardı etmeyiniz ve doktor tavsiyesine başvurmayı ihmal etmeyiniz
.

Pioneering diagnostics